Evaluatie Netherlands Film Production Incentive 2014 – 2024
Publicatiedatum: 24 maart 2026 | Taal: NL
De Netherlands Film Production Incentive is een belangrijk subsidieprogramma binnen het Nederlandse film- en AV-ecosysteem. De regeling stimuleert productie, internationalisering en professionalisering, en maakt voor veel projecten het verschil tussen wel of geen realisatie. Tegelijkertijd laat de evaluatie zien dat de context sterk is veranderd: groei van de sector, stijgende kosten en een gelijkblijvend budget hebben geleid tot overvraging, waardoor de voorspelbaarheid van het instrument onder druk staat.
De kernuitdaging ligt in de spanning tussen het oorspronkelijke economische karakter en de huidige praktijk. Waar de Incentive bedoeld is als een grotendeels automatische cash rebate, wordt deze door schaarste en rangschikking steeds vaker als (semi-)selectief ervaren. Dit beïnvloedt investeringsbeslissingen, internationale aantrekkingskracht en de stabiliteit van het productieklimaat, en vraagt om een scherpere positionering en optimalisatie van de regeling.
Conclusies:
- Essentiële motor voor sectorontwikkeling: De Incentive heeft geleid tot groei, hogere budgetten en meer internationale coproducties, en versterkt de professionalisering van de sector.
- Cruciaal voor financiering: Voor veel producties is de regeling bepalend; zonder Incentive worden projecten vaak uitgesteld, verkleind of niet gerealiseerd.
- Verschuiving naar basisfinanciering: Het instrument wordt steeds vaker als fundament gebruikt in plaats van als sluitstuk, wat de afhankelijkheid vergroot.
- Afgenomen voorspelbaarheid door overvraging: Budgetschaarste leidt tot onzekerheid en afwijzingen ondanks voldoende scores, met risico’s voor planning en investeringen.
- Spanning in positionering: De regeling wordt door rangschikking en criteria deels als (semi-)selectief ervaren, wat schuurt met het economische doel.
Aanbevelingen:
- Herpositioneer als economisch instrument: Maak expliciet dat de Incentive een cash rebate is gericht op economische impact, en onderscheid deze van selectieve fondsen.
- Introduceer heldere randvoorwaarden vooraf: Borg publieke waarden via knock-out criteria, maar baseer toekenning op objectieve economische indicatoren.
- Herstel rol als gap-financiering: Verhoog de cofinancieringseis om afhankelijkheid te verminderen en het instrument weer als sluitstuk te positioneren.
- Vergroot voorspelbaarheid en eenvoud: Introduceer een quickscan en vereenvoudig de puntensystematiek om transparantie en planningszekerheid te verbeteren.
- Versterk strategische en lange termijn sturing: Zet in op betere afstemming met marktpartijen, focus op sterke schakels en ontwikkel een duidelijke langetermijnvisie.
